قطب الدين الراوندي

194

سؤال و جواب فقهى ( فارسي )

قرار بگيرد ) نيز منجر به از بين رفتن آن مىشود ؛ چرا كه افراد مورد اطمينان اندكند ، به ويژه كه مراحل و دوره‌هاى زمانى بسيار بوده و زمان نگهدارى اين اموال به درازا مىكشد و دارايىها انباشته مىشود . كجاست آن اموال و دارايىهايى كه براى امام ( ع ) از هنگام غيبت تا كنون حفظ و نگهدارى شده است ؟ با وجودى كه شيعيان امام ( ع ) مقيّد به رعايت بايد و نبايدهاى شرعى بوده ، خود نيز از اموال و دارايىهاى گسترده‌اى برخوردار بوده‌اند به ويژه در دوره‌هاى گذشته در شهرهايى چون كوفه و سامرا و خراسان و غيره . نمى توان با اين خبر كه « درِ گنج‌ها آن هنگام كه امام ظهور كند ، گشوده مىشود « 1 » » در جواز از بين بردن مال شخصى كه حضور ندارد و غايب است ، تمسّك كرد . با اين دلايل نظر فقها بر اين قرار گرفت كه صرف سهم امام از خمس براى فقرا و تهيدستانِ سادات ، مناسب‌ترين شيوه در جهت بخشش و كَرَم امام ( ع ) است . از سويى قائلان به اين فتوا آمادگى پاسخ‌گويى به امام را دارند ؛ يعنى چنانچه امام بپرسد : چرا اموالم را براى سادات هزينه كرديد ؟ آنان پاسخ خواهند داد : از آن جا كه روايات نقل شده از شما متفاوت بود و به دليلى قاطع بر رجحان يكى از آنها دست نيافتيم ، به نظرمان رسيد هزينه كردن اموال براى عموزاده‌هاى شما ، سزاوارترين و شايسته‌ترين شيوه جهت بخشندگى و شفقت و رحمت شما است و بهتر از پايمال نمودن و از بين بردن مال شما است . از سويى از ناحيهء شما رواياتى هم در اين زمينه نقل شده بود . از اين رو به اين‌گونه روايات ، با توجّه به وسعت كرم و بخشش و بزرگوارى شما اعتماد كرديم . مىخواستيم اموال شما را از اتلاف كه فايده و سودى ندارد ، نيز حفظ كنيم تا با دارايىتان نيازمندىهاى عموزاده‌هاى تهيدست و نيازمند شما را تأمين كرده باشيم .

--> ( 1 ) . كمال الدين و تمام النعمه ، ص 369 ، نيز شيخ در نهايه ، ص 201 آورده است .